Hoşgeldiniz,
$ DOLAR → Alış: / Satış:
€ EURO → Alış: / Satış:

Mıknatıs nedir, nasıl yapılır, özellikleri nelerdir?

Mıknatıs nedir, nasıl yapılır, özellikleri nelerdir?
  • 29.11.2015

Mıknatıs birçoğumuzun yakından tanıdığı özellikle çocukluk yıllarımızda oynadığımız, büyüklüğümüzde ise çoğu zaman yere düşen toplu iğne gibi küçük metal parçalarını toplamaya yardımcı olan, özellikle büro işlerinde çalışanların ataç ve toplu iğneleri bir arada tutmak için kullandığı bir malzemedir.

Ayrıca çizgi filmlerde sık sık karşımıza çıkan ve çekim kuvvetini gözler önüne seren at nalı şeklindeki malzeme mıknatıstır.

At nalı mıknatısMıknatıs nedir?

Mıknatıs bazen doğada doğal olarak bulunan ve gelişen teknoloji ile birlikte yapay olarak ta yapmış olduğumuz demir, nikel ve kobalt benzeri metalleri çekmeye yarayan ve birçok alanda kullanmış olduğumuz çekme kuvveti bulunan malzemeye verilen isimdir.

Mıknatıs özellikleri nelerdir?

-Mıknatısların özağırlıkları 2,7’dir.

-Manyetik alan üretirler.

-Yukarda değinmiş olduğumuz gibi özellikle demir, kobalt ve nikel gibi maddeleri çekme özelliğine sahiptir.

-Birçok metali ne yazık ki çekme veya manyetik alanda bulundurma özelliği bulunmamaktadır. Örneğin en çok kullanılan bakır madenini çekemez, yine alüminyum madenini çekemez.

-Metal olmayan malzemeler de hiçbir etkisi bulunmaz.

-Mıknatısların etkisi iki karşılıklı uçta toplanmaktadır.

Yuvarlak Mıknatıs-Mıknatısların iki ayrı uçlarında bulunan eş kutuplar birbirlerini çeker iken, zıt kutuplar birbirlerini iterler. İki mıknatıs eğer aynı kutuplardan yaklaştırılır ise birbirlerini çekmekle birlikti zıt kutuplarını yaklaştırmamız halinde birbirlerini ittikleri görülür.

-Mıknatısların etki ettikleri metallere ferromanyetik ismi verilir. Ferromanyetikler geçirgenlikleri 1’den büyük olan maddelerdir.

-Mıknatıslar iki bölünmesi veya birden çok parçaya ayrılması halinde dahi mıknatıslık özelliğini kaybetmezler. Çünkü ayrılan parçalarda da eksi artı kutup bulunmaktadır.

-Mıknatıslar bazı yöntemler ile demanyetize edilebilirler bunlardan en önemlileri mıknatısın bir başka mıknatısla veya demir parçasıyla çarpıştırılması, Mıknatısın yoğun manyetik alan içinde hareket ettirilmesi ve mıknatısın küri sıcaklıklarda ısıtılması yolu ile olmaktadır.

Kaç çeşit mıknatıs bulunur, mıknatıs çeşitleri nelerdir?

Yine birçoğumuz bazı mıknatısların siyah, sert ve kömüre benzer bir yapıda olduğunu görmüşüzdür. Bunun haricinde beyaz metal benzeri hatta demir benzeri maddeden yapılmış olan mıknatısları da birçok kez görmüşüzdür. Bu durum gösteriyor ki mıknatıslar da birbirlerinden farklı olabilmektedir. Evet, günümüzde mıknatıslar iki çeşitte bulunmaktadır. Bunlar Sabit mıknatıslar ve elektromıknatıslardır. Şimdi bu iki mıknatısı açıklayalım.

Doğal Mıknatıs-11-Sabit mıknatıslar nedir, özellikleri nelerdir?

Mıknatıslardan bazıları doğada mıknatıs taşı olarak bildiğimiz şekilde mıknatıslanmış halde bulunabilmektedir. Demir, nikel ve kobalt elementleri oda sıcaklığında ferromanyetik bir özelliği sahiptir. Ayrıca yine bu meddeler ile hazırlanmış olan yapay alaşımlarda bulunmaktadır. Yani ister yukardaki elementler yardımıyla Alnico, NdFeB, Sm-Co,Sm-Fe gibi mıknatıslar gibi yapay olarak hazırlansın ya da doğada mıknatıs taşı olarak bulunmuş olsun bunlar sabit mıknatıslar ismiyle anılırlar.  Ve genel itibarıyla kullanmış olduğumuz hoparlörler ile elektrik motorlarının yapımında kullanılırlar. Aynı zamanda bu sabit mıknatıslar elektrik enerjisini hareket enerjisine çevirdiği gibi hareket enerjisini de elektrik enerjisine çevirebilirler.

Elektromanyetik mıknatıslar2-Elektromıknatıslar nedir, özellikleri nelerdir?

Elektro mıknatıslar, sarmal şekil verilmiş bir telin iki ucuna gerilim verilmesi sonucu elektromanyetik alan oluşturulması sebebiyle oluşan mıknatıslara verilen isimdir.

Elektromıknatıslarda sarmalan ortasına ferromanyetik bir cisim konularak mıknatıs özelliği oldukça artırılabilmektedir.

Elektromıknatısların en önemli özelliği ve yapay mıknatıslardan ayrılan özelliği sadece elektrik akımı verildiği zaman mıknatıs özelliğine sahip olmasındandır. Eğer elektrik verilmez ise herhangi manyetik alan oluşamayacağından mıknatıs özelliği bulunmaz.

PusulaMıknatıs hangi işlerde, nerelerde ve hangi alanlarda kullanılmaktadır?

Mıknatıs normal yaşantımızda çok sık karşımıza çıkan bir malzeme olmamasına karşın kullanılmış olduğu alanlar oldukça çoktur. Mıknatıs kullanılan alanlar aşağıda verilmiştir.

-Hızlı tren raylarında sürtünmeyi en aza indirmek amacıyla,

-Vinçlerde özellikle mıknatısın etkili olduğu yükleri kaldırım işlemlerinde,

-Yine hızlı trenlerde olduğu gibi asansör raylarında,

-Pusula yapımında,

-Hoparlör yapımında,

-Özellikler haraketli olan kapı zillerinin yapımında,

-Elektrik motorlarında,

-Hurdalar arasındaki demirlerin ayıklanmasında,

-Küçük parçacıklı demir gibi elementlerin yerden toplanmasında (Toplu iğne gibi)

-Kil, cam kumu, feldspat, döküm kumları, kireç taşı temizleme işlemlerinde,

-Bazı maddelerin zenginleştirilmesi işlemlerinde (Bor, Manyezit, kromit, boksit gibi)

Yararlanılan kaynaklar:

mta.gov.tr (Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü resmi web sitesi)

wikipedia.org

ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. emrehan diyor ki:

    sanırım ufak bir yanlışlık var zıt kutuplar birbirini çeker aynı kutuplar yiter

  2. Melek diyor ki:

    Çok güzel olmuş

YORUM YAZ