Hoşgeldiniz,
$ DOLAR → Alış: 5,74 / Satış: 5,77
€ EURO → Alış: 6,37 / Satış: 6,39

Leblebi özellikleri ve faydaları nelerdir?

Leblebi özellikleri ve faydaları nelerdir?
  • 22.05.2015

Leblebi bir kuruyemiş olup, nohuttan elde edilmektedir. Temel olarak leblebinin yapımı nohutun kavrulması ile ilgilidir. Ülkemizin küçük büyük bütün yerleşim yerlerinden leblebiyi bulmak mümkündür.

Çorum leblebisiFakat ülkemizde leblebisi ile ünlü olan ilimiz Çorum ilidir. Çorum leblebiyi ilk tescilleyen il olması nedeniyle leblebi denince ilk akla gelen ilimizdir. Aslında Çorum haricinde leblebisi ile ünlü olan illerimiz ve ilçelerimizde bulunmaktadır. Örneğin Amasya, Tokat, Kayseri ve Kırşehir illerimiz gibi İç Anadolu illeri ile Ege bölgesinde bulunan Denizli ilimizde leblebi yönünden ün yapmış illerdendir, aynı zamanda Mardin ile Erzincan ilimizde yine leblebisi iyi olan illerimizdendir. Fakat günümüz itibariyle Üç yerde üretilen leblebiler tescillidir. Bunlar 2002 yılında tescilini alan ÇORUM, 2003 yılında tescilini alan TAVŞANLI, 2009 yılında tescilini alan SERİNHİSAR’dır.

Leblebinin ilk yapılışı 14.yüzyıla kadar uzanmaktadır. Leblebinin ilk yapılışı olarak 14.yüzyılın son çeyreği kabul edilmektedir. Ve İlk bulan kişi ise Şeyh Murat Gazi adında biridir.

Leblebi YapımıLeblebinin yapılışının kavrulmaya dayalı olduğunu yukarda söylemiştik. Fakat leblebi kavrulmadan önce çeşitli aşamalardan geçmektedir. İlk olarak leblebi olabilecek kaliteli bir nohutun olması şarttır. Her bölgemizde yetişen nohutlardan leblebi yapılmamaktadır. Aslında yapılır fakat kaliteli bir leblebi olmaz. Onun için kaliteli bir leblebi için kaliteli bir nohut şarttır. Özellikle leblebi nohutu hem iri hem de kırmızı nohuttan yapılmaktadır.

Nohut 3 kez tavlama işlemine tabi tutulur. Her gün bir kez tavlama işlemi yapıldıktan sonra (tavlama ısıtılmadır) belirli bir süre serilerek bekletilmek suretiyle dinlendirilir. Yaklaşık olarak bu 2 haftaya kadar bir süreyi kapsamaktadır. Kavrulma yapılacağı günden bir gün önce ıslatılarak nohutun şişmesi sağlanır. Kavrulacağı günde ise leblebi haline geleceği tavada ısıtılır, daha sonra alet yardımıyla kabuklarından ayrılması sağlanır. Ayrıldıktan sonra kavrularak leblebi haline gelir. İlk kavrulmasında tamamen sarı olan leblebi daha sonra tekrar kavrularak siyah benekli hal alması sağlanır ve buna da çifte kavrulmuş leblebi adı verilir. Genel olarak en çok üretilen leblebiler çifte kavrulmuş leblebilerdir.

Kırık LablebiKırık leblebi nasıl oluşur?

Kırık leblebi özellikle eski zamanda köylerde çok  tüketilmekte idi çünkü kırık leblebiler diğer leblebilere nazaran ucuz olması nedeniyle köylere gelen “Çerçi” ismi verilen satıcılar tarafından bardak bardak satılırdı. Ucuz olması nedeniyle çocuklar tarafından en çok tüketilen kuruyemişlerden bir tanesi olmuştur. Birçok kişinin hatırasında kırık leblebiler bulunmaktadır. Kırık leblebiler özel olarak üretilmemektedir. Kırık leblebiler leblebi yaparken bir nevi sınavı geçemeyen leblebilerdir. Yukarda anlattığım aşamalardan birisi olan nohudun kabuğundan ayrılması sırasında bazı leblebiler ikiye bölünürler işte bu ikiye bölünen leblebiler kırık leblebi olarak adlandırılır ve normal leblebilerden ayrılırlar, bazen de kavurma sırasında ayrılmaktadırlar.  Bu kırık leblebiler ya daha ucuzu satışa sunulur veya leblebi unu yapımında kullanırlar. Bu leblebi ununa “Kavut” ismi verilir.

Leblebisi ile ünlü Çorum ilimizde üretilen leblebiler genel olarak “Sarı Leblebi” adını verdiğimiz leblebi türüdür.

Sakız leblebisi adı verilen beyaz leblebi ise genel olarak ege bölgemizde üretilir (Özellikle Atatürk’ün beyaz leblebiyi çok sevdiği ve meze olarak kullandığı bilgisi bulunmaktadır)

Leblebi özellikle sadece leblebi olarak yenmekle birlikte genelde kuruyumişlere karıştırılarak ta satılmaktadır. Çay ile birlikte çok güzel giden leblebi aynı zamanda sarı üzüm ile de çok güzel bir ikili oluşturmaktadır.

Leblebi ile ilgili olarak halk arasında en çok söylenen fayda mide suyunu emdiği yönündedir. Ayrıca bazı kişilerde leblebinin gaz yaptığı bilgisi de sıkça söylenmektedir.

Özellikle Çorum ilimizde leblebinin birçok türü yapılmaktadır, Özellikle leblebiye eklenen ve karıştırılan bazı maddeler ile leblebi çeşidi oldukça artırılmıştır.

Leblebi ÇeşitleriÖrneğin leblebi olarak sarı leblebi, beyaz leblebi ile acılı sarı leblebi en çok olarak bilinmesine karşın Çorumda birçok yerde şu leblebilerde bulunmaktadır.

Susamlı Leblebi

Beyaz Gevrek Leblebi

Beyaz Sakız Leblebi

Meyve Aromalı Leblebi

Soslu (Cips) Leblebi

Renkli Şekerli

Soslu (Acılı) Leblebi

Taco Soslu (Acılı)

Sütlü Çikolatalı ( Special ) Leblebi

Kıvırcık Leblebi

Çıtır Leblebi

Karışık Çikolatalı Leblebi

Şekerli Leblebi

Cappuccinolu Leblebi

Köy Leblebisi (Gavruk)Köy Leblebisi

Kahveli Çikolatalı Leblebi

Fildişili Leblebi

Bitter Çikolata Kaplamalı Sütlü Leblebi

Sütlü Çikolatalı

Tuzlu Leblebi

Sarı LeblebiGörüldüğü üzere leblebiden birçok çeşitli türde kuruyemiş yapılmaktadır. Leblebi ayrıca ucuz olması sebebiyle de çok rağbet edilmektedir. Özellikle Çoruma gitmiş kişiler akrabalarına hediyelik leblebiler almakta ve bunları yakınlarına hediye olarak götürmektedirler. Yukarda saydığımız çeşitlerle birlikte neredeyse bütün leblebi çeşitlerinin kilogram fiyatı 8 TL ile 20 TL arasında değişmektedir (2015 itibariyle) kilosu 20 milyonun üzerinde bulunan leblebi çeşidi neredeyse hiç yoktur. Özellikle Çorum ilimizden birçok yere internet üzerinden leblebi satışları yapıldığı gibi aynı zamanda dışardan verilen siparişlere de cevap verilmekte ve kargo ile gönderilmektedir, dayanıklı bir tüketim gıdası olan leblebiler uygun ortamlarda epey bir süre bozulmadığı için çok uzun mesafelere gönderilmesinde sağlık yönünden de bir sakınca bulunmamaktadır.

Yararlanılan kaynaklar;
wikipedia.org
Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü web sitesi (corumkulturturizm.gov.tr)
ozgür Leblebicisi web sitesi (ozgurleblebi.com.tr)

Yasal Uyarı: Sitemizde yer alan yazılarımızın tamamı “www.ozelliklerinedir.com” sitesine ait olup, izin almadan kopyalanıp yayınlanması yasaktır. Kopyalanıp başka bir sitelerde yayınlanması halinde gerekli hukuki ve cezai işlemlere başvurulacağı hususu bilgilerinize sunulur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ