Hoşgeldiniz,
$ DOLAR → Alış: / Satış:
€ EURO → Alış: / Satış:

Deneme özellikleri

Deneme özellikleri
  • 15.02.2015


Deneme edebiyattaki yazım türlerinden bir tanesidir. Ülkemiz ve dünya yazarlarından birçoğu bu yazım türünde birçok önemli eserler vermişlerdir.

İlk olarak deneme nedir? Onu açıklayalım.

Deneme, belirlenmiş bir konuya ilişkin olarak kişisel duygu ve düşüncenin anlatıldığı kısa yazılara verilen isimdir.

Denemenin başlangıcı ünlü Fransız Yazar Michel de Montaigne ile başlamıştır. Michel de Montaigne denemeleri dünyadaki en ünlü denemelerdir. Ve dünyada bir deneme yazarı söylense ilk akla gelen isim Yine Michel de Montaigne’dir. 

Montaigne DenemelerEdebiyat Deneme türü özellikleri;

Nesir türünde yazılır.

Oldukça kısa yazılardır.

Deneme yazıları genel itibariyle konu olarak insanları, gelenekleri gülünç olayları sanat ve edebiyat gibi olayları ele almaktadır.

Deneme yukarda verdiğimiz olaylarla ilgili olarak özgürce seçilen konularda yazılmaktadır.

Deneme yazarı sanki kendisi ile konuşuyormuş gibi yazar.

Dili güzel, anlaşılır ve doğru bir dil ile yazılır.

Denemede üslup önemlidir. Kesin olarak felsefi terimlerden uzak durulur.

Deneme yazıları bir düşünceyi kanıtlama gibi bir amaç gütmez.

Deneme yazıları okuyucuyu sıkmadan okuyanı düşünceye yöneltmektedir.

Denemeler özellikle güncel hayatla ilgili olarak kişi ve toplum arasındaki ilişkilere değinir.

Deneme yazıları bir düşünceyi kesin sonuca bağlamaz.

Bir deneme başka düşüncelere saygılıdır.

Deneme yazılarında bütün deneme türleri güncel konular olmayıp evrensel niteliktedir. Bu nedenden dolayı kesinlikle belli bir zaman sonra güncelliğini de kaybetmesi söz konusu değildir. 

Edebiyattaki deneme türünün genel özelliklerini bu şekilde sıraladıktan sonra denemenin çeşitleri nelerdir? Hangi türde denemeler yazılmaktadır? Bakalım:

Deneme Türleri:

Deneme türleri yazılış ve konusuna göre 4 grupta yazılmaktadır.

1-Edebi Deneme

2-Klasik Deneme

3-Eleştirisel Deneme

4-Felsefi Deneme

Eleştiri Ahmed Haşim Gurebahane-i LaklakanÜlkemizin Ünlü Deneme Yazarları:

Ülkemiz edebiyatına Deneme türünün girmesi Tanzimat dönemi ile başlamıştır. Tanzimat döneminde giren Deneme türü özellikle Cumhuriyet döneminde gelişme göstermiştir. İşte ülkemizin bazı önemli deneme yazarları ve bazılarına ilişkin deneme eserleri. Ülkemiz edebiyatındaki deneme yazarlarına baktığımız zaman genel olarak Hikaye, Roman ve Şiir türünde eserler veren yazarlardan oluştuğu görülecektir. 

Nurullah Ataç (Karalama Defteri)

Peyami Safa

Sezai Karakoç (Edebiyat Yazıları)

Behçet Necatigil

Melih Cevdet Anday(Yiten Söz)

Ahmet Haşim ( Bize Göre ve  Gurabahane-i Laklakan)

A. Hamdi Tanpınar (Beş Şehir)

Cemil Meriç (Bu Ülke ve Kırk Ambar)

Sabahattin Eyüboğlu

Yukarda ünlü Türk deneme yazarları ile bazı eserleri verilmiştir. Ülkemizde önemli yazarların deneme türünde eserler verildiği görülmektedir.

Dünya edebiyatın yine deneme türünde dünya çapında eserler vermiş ve başarılı olmuş yazarlar bulunmaktadır. Bu yazarlar içerisindeki en önemlisi yazımızın başlarında ismini vermiş olduğumuz Fransız Yazar Michel de Montaigne’dir. Michel de Montaigne’nin Denemeler ismindeki eseri birçok ülkede çok çeşitli dillere çevrilerek çok büyük oranda yayınlanmıştır. Denemeler ilk kez 1580 tarihinde yayımlanan deneme türünden eseridir. 107 denemeden oluşmuş bu kitabın özgün Fransızca adı Les Essais dir.

Bacon denemlerFransız Yazar Michel de Montaigne dışında dünyaca ünlü deneme yazarlarını ise şöyle sıralayabiliriz:

Sir Francis Bacon (İngiltere)

Joseph Addison (İngiltere)

Ralph Waldo Emerson (İrlanda)

Henry David Thoreau (İrlanda)

Edgar Allan Poe

Ozkhanov Chaowh

James Thurber

Theophile Gautier (Fransa)

 Anatole France (Fransa)

 Hippolyte Taine (Fransa)

Yararlanılan Kaynaklar:
Milli Eğitim Bakanlığı web sitesi
Vikipedia.Org 
Yasal Uyarı: Sitemizde yer alan yazılarımızın tamamı “www.ozelliklerinedir.com” sitesine ait olup, izin almadan kopyalanıp yayınlanması yasaktır. Kopyalanıp başka bir sitelerde yayınlanması halinde gerekli hukuki ve cezai işlemlere başvurulacağı hususu bilgilerinize sunulur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ