Hoşgeldiniz,
$ DOLAR → Alış: 5,64 / Satış: 5,67
€ EURO → Alış: 6,50 / Satış: 6,53

Debi nedir? Dünyanın en yüksek debiye sahip nehirleri hangileridir?

Debi nedir? Dünyanın en yüksek debiye sahip nehirleri hangileridir?
  • 01.01.2016

Dünya üzerinde nehirlerin en önemli özelliklerinden ilki taşımış olduğu su miktarıdır. Bilindiği üzere debi bir akarsuyun veya bir akışkanın birim zamanda belirli bir kesitten geçen su miktarına verilen isimdir. Veya kısa olarak suyun taşımış olduğu su miktarı o akarsuyun debisidir.

DebiDebide birim zaman olarak alınan süre saniye hacim ise metreküptür.  Yani bir saniye içinde geçen veya akan su miktarı kaç metreküp ise o akarsuyun debisi odur.

Debi taşınan suyun hızı ve kütlesi ile doğru orantılıdır ve bu iki faktör debiyi etkilemektedir.  Bu bilgileri verdikten sonra asıl konumuz olan dünya üzerindeki nehirlerin taşımış oldukları su miktarı yani debileri nelerdir. Bakalım:

Dünya üzerinde debisi en yüksek olan nehir ya da akarsu dünyadaki uzunluk bakımından en büyük yani en uzun ikinci akarsu konumunda bulunan Amazon nehridir. Amazon nehri 6400 kilometrelik bir uzunluğu sahip bulunmaktadır.

Amazon nehri sadece 1 saniye içinde yaklaşık olarak 210.000 metreküp su taşımaktadır.  Bunu küçük bir örnekler şöyle açıklayalım.

Örneğin 200 metre uzunluğunda 100 metre genişliğinde 10 metre derinliğinde bulunan 1 havuzu bu akarsu sadece 1 saniye içinde Suyla doldurmaktadır. İşte taşımış olduğu su miktarı bu kadar büyük bir kütleye denk gelmektedir.

Debi ölçerÖrneğin ülkemizin en uzun nehri konumunda bulunan Kızılırmak nehrinin debisi yaklaşık olarak ortalama saniyede 185 metreküptür. Görüldüğü üzere Amazon nehrinin taşımış olduğu su miktarı Kızılırmak nehrinin taşımış olduğu su miktarının yaklaşık olarak 1000 katıdır.

Kızılırmak suyunun debisi veya taşıdığı suyu da şöyle örnekler isek; bir köşesi 10 metre olan kare biçimindeki 1,85 metre boyundaki evimizde bulunan salonu suyla doldurması 1 saniye sürer.

Tahmin ederiz ki bu verdiğimiz örnekler ile Dünyadaki en büyük debiye sahip olunan Amazon nehri ile ülkemizin önemli akarsularından ve yine ülkemizin en uzun akarsuyu olma özelliğinde bulunan Kızılırmak nehrinin debisi daha anlaşılır şekilde anlatılmıştır.

Amazon Nehri-3İşte dünya üzerinde debisi en yüksek 50 akarsu şunlardır:

Amazon Nehri 210.000
Kongo Nehri–Çambesi Nehri 41.800
Orinoco Nehri 33.000
Yangtze Nehri 31.900
Madeira Nehri–Mamoré Nehri–Grande Nehri–Caine Nehri 31.200
Rio Negro Nehri 26.700
Yenisey Nehri 19.600
Brahmaputra Nehri–Yarlung Tsangpo Nehri 19.200
Paraná – Río de la Plata 18.000
Lena Nehri 17.100
Mississippi Nehri–Missouri Nehri 16.200
Mekong Nehri 16.000
Pearl Nehri – Zhujiang Nehri 13.600
Tocantins Nehri–Araguaia Nehri 13.598
Ayeyarvadi Nehri 13.000
Obi Nehri–İrtiş Nehri 12.800
Ganj Nehri–Hugli Nehri–Padma Nehri 12.037
Amur Nehri–Argun Nehri 11.400
Mackenzie Nehri–Peace Nehri–Finlay Nehri 10.300
Saint Lawrence Nehri – Niagara Nehri –Detroit Nehri – St. Clair Nehri  10.100
Kasai Nehri 10.000
Nijer Nehri 9.570
Magdalena Nehri 9.000
Beni Nehri 8.900
Purús Nehri 8.400
Volga Nehri 8.080
Ohio Nehri–Allegheny Nehri 7.957
Kolumbiya Nehri 7.500
İndus Nehri 7.160
Tuna Nehri–Breg Nehri 7.130
Yukon Nehri 6.210
Japurá Nehri 6.000
Juruá Nehri 6.000
Araguaia Nehri 5.510
Nil Nehri 5.100
Aldan Nehri 5.060
Madre de Dios Nehri 4.915
Zambezi Nehri 4.880
Paraguay Nehri 4.300
Ubangi Nehri–Uele Nehri 4.000
Kolyma Nehri 3.800
Aşağı Tunguska Nehri 3.600
Fraser Nehri 3.475
Kuzey Dvina Nehri – Sukhona Nehri 3.332
São Francisco Nehri 3.300
Saluen Nehri 3.153
Godavarı Nehri 3.061
Ghaghara Nehri 2.990
Yamuna Nehri 2.950
Kuango Nehri 2.700

 

Kızılırmak nehri-2Verilen Akarsu debileri ortalama ve değişken olan debilerdir. Çünkü bu debiler yıl içindeki tüm durumlara göre değişiklik göstermektedir.

Özellikle bazı yıllar arasında göstermiş olduğu farklılıklar çok yüksek seviyelere çıkabilmekte olup, net bir bilgi vermekten ziyade genel kanı oluşturması açısından verilmiştir.

Yararlanılan kaynaklar:

Wikipedia.org

Yasal Uyarı: Sitemizde yer alan yazılarımızın tamamı “www.ozelliklerinedir.com” sitesine ait olup, izin almadan kopyalanıp yayınlanması yasaktır. Bu hususta gerekli yasal işleme başvurulabilir. 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ