Hoşgeldiniz,
$ DOLAR → Alış: / Satış:
€ EURO → Alış: / Satış:

Cülus bahşişi ve ulufe nedir? Özellikleri nelerdir?

Cülus bahşişi ve ulufe nedir? Özellikleri nelerdir?
  • 05.12.2015

Bu iki terim Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili olan iki terimden bir tanesidir. Özellikle Osmanlının duraklama ve gerileme döneminde sık sık karşımıza çıkan konular olmuşlardır. Ayrıca yine Osmanlı ordusuyla ilgili olan konulardan birisi olan ve yeniçerilerin ayaklanma sebeplerinden ve yönetimle aralarının bozulma sebeplerinden birisini teşkil eden konular arasındadır.

Bu iki konu birbirleri ile bağlantılı konu olmaları sebebiyle tek başlık altına anlatılmıştır. İlk olarak tanımlarını verdikten sonra maddeler halinde bilgiler verilecektir.

YeniçerilerUlufe nedir?

-Ulufe bir maaş olup, kapıkulu askerlerine, acemi ocağı mensuplarına, bazı devlet ve saray görevlilerine verilen bir maaştır. Aynı zamanda Yeniçerilere verilen maaşta bu maaştır.

-Ulufe maaşı 3 ayda bir verilirdi.

-Ulufe maaşlarının hesabı günlük olarak hesaplanırdı.

-Ulufeler törenle dağıtılırdı.

-Ulufe sadece “Salı” günü dağıtılırdı. Salı günü haricinde hiçbir zaman ulufe dağıtılmamıştır.

-Ulufe dağıtımı padişah ile birlikte diğer yöneticiler tarafından son derece kontrollü ve titizlik ile yapılırdı. Hatta bazı padişahlar bu duruma çok dikkat ederler ve kontrol yaparlardı. Ve yeniçerilere dağıtılan maaşlara ilişkin defterler kâtipler tarafından dikkatlice tutulurdu.

-Ulufe dağıtımından sonra Saray mutfağında hazırlanan çor, pilav ve zerde yeniçerilere dağıtılırdı. Yeniçeriler dağıtılanları yerlerse memnun oldukları yemezler ise bir sıkıntı olduğu anlamına gelirdi. Ramazan ayına dek gelen ulufelerde bu yemekler dağıtılmaz bunun yerine baklava dağıtılırdı. Baklavaları askerlere götüren askerlere ise “Baklava Alayı” ismi verilmiştir.

cülus bahşişi dağıtımıCülus bahşişi nedir? Özellikleri nelerdir?

-Cülus bahşişi ismini “Cülus” ismi verilen törenlerden almıştır. Cülus padişahların tahta çıktığı zaman yapılan törenlere verilen isimdir. Cülus bahşişi Osmanlı imparatorluğunun belli bir döneminde başlamış olan ve cülus törenlerinde “kapıkulu askerleri” ne dağıtılan bahşişe ise Cülus bahşişi adı verilmiştir.

-Cülus bahşişi tahta yeni oturan padişah tarafından dağıtılan bir paradır. Ve bu paraya Cülus bahşişi veya Cülûsiye ismi verilmiştir.

-Cülus bahşişi iki çeşitte yapılır. Birisi bir defaya mahsus verilen cülûsiye ikincisi ise askerlerin ulufelerine zam suretiyle verilen cülûsiyedir.

-Osmanlı imparatorluğunda “cülus bahşişi” dağıtılması ilk olarak 1389 yılında Kosova savaşında ölen padişah 1.Murad’tan sonra tahta geçen Padişah Yıldırım Beyazid tarafından kapıkulu askerlerine verilmiştir. Ve bu cülus bu günden itibaren sonraki gelen tüm padişahlar tarafından dağıtılmış olup en son dağıtan padişah ise Osmanlının 36. Ve son padişahı olan Vahdettin’dir. Yani görüldüğü üzere Cülus bahşişi dağıtmayan sadece 3 padişah bulunmaktadır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğunun kurucusu Osman Bey, Orhan Bey ve Murad Hüdavendigar’dır (I.Murad)

Yeniçeriler-3-Cülus bahşişi Osmanlının 7.Padişahı olan Fatih Sultan Mehmed tarafından kanun haline getirilmiştir.

-Cülus bahşişi olarak ne kadar para ödeneği hususu ise ilk olarak Yavuz Sultan Selim tarafından belirlenmiştir.

-Görüldüğü üzere cülus bahşişi Yıldırım Beyazid tarafından ilk olarak verildiğinde bir nevi askere verilen bir bahşiş veya bir iyilik gibi yapılır iken Fatih Sultan Mehmet tarafından artık bu kanunlaşmış ve bir hak olmuştur. Yani cülus bahşiş olmaktan çıkmış cülûsiye adı verilen bir ödenek olmuştur.

-Cülus bahşişi özellikle Osmanlının duraklama ve gerileme döneminde sırf bu cülûsiyeyi alabilmek için padişah değişmesini isteyen askerlerin olduğu dönemlerde görmüştür. Demek oluyor ki cülûsiye ismi verilen bu bahşiş miktarı padişah değişmesini istemeye varacak düzeyde yüksek meblağ oluşturan bir paradır.

-Cülus bahşişinin geciktiği dönemlerde kapıkulu askerlerinin padişaha dahi kafa tuttuğu zamanlar olmuştur ve isyana varacak düzeyde bazı kötü gelişmeler dahi olmuştur. 

Cülus yolu-Cülus törenlerinin yapıldığı yer İstanbul ilimizde bulunan Eyüp Sultan Caminin arkasındaki Cülus yoludur. Fatih Sultan Mehmed zamanından başlayıp son padişaha kadar (son padişahta dahil) burada yapılmıştır. 

Yasal Uyarı: Sitemizde yer alan yazılarımızın tamamı “www.ozelliklerinedir.com” sitesine ait olup, izin almadan kopyalanıp yayınlanması yasaktır. Bu hususta gerekli yasal işleme başvurulabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ